پاسخ به سوالات ریاست جمهوری

 چه كنيم كه خدمتگزار خوبي باشيم؟

راههاي خدمتگزاري چيست؟ چگونه بايد خدمت كرد؟

 چه عواملي بايد دست به دست هم بدهند تا روحيه خدمتگزاري درجامعه گسترش پيدا بكند؟

 فوايد ونتايج خدمتگزاري چيست؟

تاثير خدمتگزاري روي كسي كه خدمت مي گذارد روي محيط اجتماعي روي منافع ومصالح ملي يك ملت ودربسط فرهنگ مهرورزي وخدمتگزاري چيست؟وظيفه آموزش وپرورش دراين رابطه چيست؟

  وظيفه دولت ومسئولين وظيفه رسانه ها، واصحاب فرهنگ وتبليغات درگسترش فرهنگ خدمتگزاري چيست؟

آيا بدون روحيه خدمتگزاري دربين آحاد مردم يك كشور ويك ملت مي تواند به قله هاي سعادت برسند؟

آيا بدون روحيه خدمتگزاري مشكلات جامعه برطرف مي شود ؟

آيا بدون روحيه خدمتگزاري فاصله ها وتبعيضها ومحروميت ها برطرف خواهدشد؟

 سوال اين است چگونه خدمتگزار خوبي براي جامعه باشيم؟ دانش آموزان چه مي توانند بكنند؟ چگونه مي توانند با تلاششان به كشورشان و خانواده شان خدمت كنند؟

چگونه بايد ايجاد اشتغال كرد، چگونه مي توان مشكل بيكاري جوانان كه امروز به مهمترين مشكل كشور تبديل شده است، را حل كرد؟ آيا دولت بايد بيكاران را جذب كند و براي آنها ايجاد اشتغال كند؟ آيا به غير از دولت و بخش دولتي از راه هاي ديگري نمي توان براي جوانان كار ايجاد كرد؟به اعتقاد كارشناسان و متخصصان، در شرايط فعلي كشور، بهترين روش ايجاد اشتغال و حل مسئله بيكاري، توسعه و گسترش فرهنگ كارآفريني در جامعه است. زيرا يكي از علل اصلي رشد نرخ بيكاري در كشور ما، توسعه نيافتگي فرهنگ كار و كارآفريني در جامعه است و اينكه مردم و حتي تحصيلكرده ها و فرزندان خانواده هاي متمول هم دنبال اين هستند كه ازطريق بخش دولتي كسب و كاري براي خود ايجاد كنند.

چندين سال است كه جامعه ما از بيكاري جوانان رنج مي برد و اگرچه هر روز بيش از پيش تاوان سنگين بيكاري جوانان را مي پردازيم، اما هنوز اين مشكل حل نشده است. بيكاري جوانان نه تنها ضرر و زيان هاي گوناگون اقتصادي و اجتماعي براي جامعه ما ايجاد كرده، بلكه ضربات سنگين فرهنگي و اخلاقي به جامعه وارد كرده است، به گفته جامعه شناسان و كارشناسان يكي از علل اصلي رشد بزهكاري در جوانان امروز جامعه، بيكاري است، بنابراين بايد براي اين مشكل اساسي كشور چاره انديشي شود و از راه هاي درست و مناسب آن را حل كرد، و هرچه زودتر براي جوانان ايجاد اشتغال نمود.راه هاي ايجاد اشتغال و كسب و كارچه كساني مي توانند مشكل بيكاري و كمبود اشتغال را در جامعه حل كنند؟ اقتصاد ما يك اقتصاد سه بخشي است: دولتي، تعاوني و خصوصي. تصور اكثر جوانان اين است كه دولت بايد براي آنها ايجاد كسب و كار و اشتغال نمايد. و چشم آنها كمتر متوجه ساير بخش هاي اقتصادي كشور مانند بخش خصوصي و تعاوني است. كمتر جواني را مي توان در جامعه يافت كه براي كسب و كار چشمش به دولت و كارهاي دولتي نباشد. اكثر آنها با وجود آنكه مي دانند حقوق و دستمزد در بخش دولتي پايين است و در حال حاضر اكثر كاركنان دولت با مشكل كمبود حقوق روبرو هستند، ولي با اين وجود، جوياي كار در ادارات و سازمان هاي دولتي هستند.دولت توان جذب نيروي جديد ندارديكي از نكاتي كه بايد براي جوانان و اكثر مردم روشن شود اين است كه دولت نه توان جذب نيروي انساني جديد دارد و نه اينكه بايد به او اجازه داده شود كه نيروي انساني خود را بيش از اين افزايش دهد. امروز اكثر درآمد و بودجه كشور صرف حقوق و دستمزد حجم وسيع نيروي انساني بخش دولتي مي شود. در دنيا از هيچ دولتي نمي توان اسم برد كه به اندازه دولت ايران، نيروي انساني داشته باشد. در حال حاضر حدود دو ميليون و 300 هزار نفر بدون احتساب نيروهاي مسلح (ارتش، سپاه و نيروي انتظامي) حقوق بگير دولت هستند و پرداخت حقوق اين نيروي عظيم انساني، فشار زيادي را به دولت تحميل كرده است.در سال هاي اخير اگرچه درآمدهاي نفتي و يا مالياتي كشور افزايش يافته است، ولي به دليل همين نيروي انساني عظيم، تنها بخش كوچكي از اين درآمدها صرف عمران و آباداني و توسعه كشور شده است و اكثر درآمدهاي نفتي كشور صرف پرداخت حقوق شده است، در صورتي كه اگر ما يك تعصب ملي داشته باشيم، نبايد اجازه دهيم اصلي ترين درآمد ملي كشور فقط صرف حقوق و دستمزدكاركنان دولت شود، بلكه ما بايد از دولت بخواهيم كه اين درآمدها را صرف رشد و توسعه اقتصادي كشور كه به سود همه ملت و آحاد جامعه است، كند. بنابراين نه درست و نه عاقلانه است كه مردم بخواهند كه دولت بيش از اين نيرو جذب كند.شكست اقتصاد دولتي در اكثر نقاط جهانتجربه كشورهاي گوناگون جهان به خصوص در سال هاي اخير نشان مي دهد كه اقتصاد دولتي و حكومتي در هيچ كشوري سرانجام خوشي ندارد و در اكثر كشورها نه تنها با شكست روبرو شده، بلكه يكي از عوامل اصلي فسادهاي مالي و حتي اخلاقي در آن جوامع بوده است. به همين دليل است كه در دو دهه اخير شاهد هستيم كه اكثر كشورهايي كه اقتصاد آنها به صورت دولتي اداره مي شد، ناچار شدند سيستم اقتصادي خود را متحول و دگرگون كنند و به جاي پافشاري روي اقتصاد دولتي، به ساير بخش هاي اقتصادي مانند بخش خصوصي و بخش تعاوني توجه بيشتر نمايند. كشورهاي روسيه، چين، كره و... از جمله اين كشورها هستند، به گفته سفير چين در ايران، چين توانسته است در دو دهه اخير با جذب 500 ميليارد دلار سرمايه خارجي بيش از صدها هزار شركت در چين ايجاد و راه اندازي كند و طبيعي است كه آنها از اين طريق نه تنها مشكل بيكاري حجم وسيع مردم چين را حل كرده اند، بلكه به شدت اقتصاد چين را رونق بخشيده اند و درآمدهاي عظيمي در بازار جهاني كسب كرده اند. صادرات چين در سال گذشته فقط به كشور آمريكا حدود يكصد ميليارد دلار بوده است. كشور كره همانند چين نيز يك انقلاب عظيمي در اقتصاد كشور خود بوجود آورده است و كشوري كه كل خاك آن كمتر از استان خراسان ايران است، در سال گذشته حدود 240 ميليارد دلار صادرات غير نفتي داشته است.ضرورت رشد بخش هاي تعاوني و خصوصي دركشوربه گفته دكتر محمود احمد پوردارياني عضو هيئت علمي دانشگاه صنعتي اميركبير و متخصص كارآفريني، امروز در تمام دنيا، دولت ها متوجه شده اند كه خودشان نمي توانند توسعه و رشد ايجاد كنند، بنابراين اكثر دولت ها در جهان سياست هايي اتخاذ مي كنند كه در كشورشان كارآفرينان رشد و نمو پيدا كنند، يعني بخش خصوصي را رشد و توسعه مي دهند تا فضاي كسب و كار ايجاد شود.دكتر احمد پوردارياني در پاسخ به اين سؤال كه چه كساني بايد در كشور ايجاد شغل كنند و مشكل بيكاري جوانان را حل كنند، مي گويد: «ايجاد شغل يا بايد توسط دولت يا شركت هاي موجود و يا شركت هاي جديد صورت گيرد. اما امروز براي همه روشن است كه نيروي انساني دولت بيش از حد سنگين شده است و ديگر قادر به استخدام نيروي جديد نيست. از طرف ديگر شركت هاي موجود نيز ظرفيت هاي محدودي دارند و قادر به جذب نيروي جديد نيستند و هر اندازه هم كه دولت بگويد، براي جذب هر نفر سه ميليون تومان مي دهد، فايده اي ندارد، چرا كه شركت هاي موجود نه تنها توان جذب نيروي جديد ندارند، بلكه برخي از آنها به خاطر كاهش هزينه ها ناچار به تعديل نيروي انساني خود مي باشند. بنابراين تنها راه حل بيكاري و جذب نيروي جديد و ايجاد اشتغال اين است كه كارآفريني در كشور توسعه يابد و شركت هاي جديد غيردولتي ايجاد شود و اكنون اين سوال مطرح مي شود كه چه كساني بايد اين كار را بكنند كه پاسخ ما اين است كساني كه ما به آنها كارآفرين مي گوييم. بايد اين كار را انجام دهند.»كارآفريني چيست؟وقتي از بسياري از مردم و حتي نخبگان جامعه سوال مي شود كه «كارآفريني» چيست يا «كارآفرينان» چه كساني هستند، به سرعت پاسخ مي دهند كه «كارآفريني» ايجاد كار و شغل است و «كارآفرين» ايجاد كار مي كند، در صورتي كه تعريف «كارآفريني» و «كارآفرين» اين نيست. به گفته متخصصان و كارشناسان، كارآفريني قصه زندگي انسان هاي موفق هر جامعه است كه به جاي اين كه بيايند و در جايي استخدام شوند و مشغول كار شوند، خودشان كسب و كار راه مي اندازند و به گفته دكتر احمدپور دارياني، كارآفرينان قهرمانان توسعه اقتصادي- اجتماعي جوامع مي باشند.نخستين گام جهت شناخت و تبيين درست هر مفهوم يا پديده، ارائه تعريف روشن از آن است. كارآفريني همانند ساير واژه هاي مطرح در علوم انساني، هنگامي قابل تحليل و تبيين مي باشد كه بتوان تعريف يا تعاريف روشن و مشخصي از آن ارائه نمود. از آن جا كه مفاهيم علوم انساني در زمره مفاهيم قطعي علوم فيزيك و شيمي به شمار نمي رود، ارائه يك تعريف قطعي و مشخص براي واژه هاي آن، كاري دشوار و حتي غيرممكن است. «كارآفريني» نيز يكي از واژه هايي است كه تعريف واحدي براي آن وجود ندارد و از ابتداي طرح آن در محافل علمي، تعاريف متفاوت و حتي متناقضي از ديدگاه هاي گوناگون براي آن ارائه شده است. وجود اين تفاوت ها در تعريف كارآفريني از سويي نشان دهنده گستردگي و اهميت موضوع است كه مي تواند از زواياي مختلف مورد بررسي قرار گيرد و از سوي ديگر نشان دهنده پويايي موضوع است كه زمينه ارائه مدل ها، تعريف ها و نظرات متفاوتي را فراهم مي آورد.به منظور آگاهي دقيق و ارائه يك تعريف علمي از «كارآفريني» از دكتر محمود احمدپور دارياني به عنوان متخصص اين رشته مي خواهيم كه تعريف خود را از «كارآفريني» ارائه كند.دكتر احمدپور دارياني در پاسخ به اين سوال مي گويد: «خيلي ها فكر مي كنند كه كارآفريني به معناي آفرينش و ايجاد كار مي باشد، در صورتي كه اين يك برداشت اشتباه از كارآفريني است، من ارتباط با تحقيقي كه در دانشگاه اميركبير انجام دادم، از دو هزار نفر از مديران و مسئولان كشور خواستم كه تعريف خود را از واژه «كارآفريني» مطرح كنند، حدود 08 تا 09 درصد تعريف آنها از كارآفريني، ايجاد كار بود و طبيعي است كه وقتي متخصصان و نخبگان جامعه از اين واژه تعريف درستي نداشته باشند، عموم مردم هم تعريف روشني از كارآفريني نخواهند داشت.وي مي افزايد: «كارآفريني به معناي ايجاد كار نيست».مفهوم واژه «كارآفريني»به گفته دكتر احمد پوردارياني، واژه كارآفريني از كلمه فرانسوي به معناي «متعهدشدن» (undertake) نشات گرفته است و براساس واژه نامه دانشگاهي وبستر، كارآفرين كسي است كه متعهد مي شود مخاطره هاي يك فعاليت اقتصادي را سازماندهي، اداره و تقبل كند.دكتر احمدپور دارياني مي گويد: «من خودم در سال 9991 ميلادي(8731 هجري شمسي) يك تعريف از كارآفرين ارائه كردم و معتقدم «كارآفرين» فردي است كه داراي ايده و فكر جديد مي باشد و از طريق ايجاد كسب و كاري كه توام با مخاطره مالي و اجتماعي است، با بسيج منابع محصول، خدمت جديد به بازار ارائه مي كند، پس كارآفرين سه كار مهم مي كند كه اول ايجاد خلاقيت و نوآوري، دوم راه اندازي يك شركت يا كسب و كار و طي كردن فرايند ايجاد كسب و كار و سوم ارائه محصول و خدمت خود به بازار مي باشد. بنابراين اگر در جامعه يك كسي براي اولين بار دستمال كاغذي را توليد كرد، چون اولين بار است، اين كارآفريني كرده و او يك كارآفرين است. به عبارت ديگر آنها كه اولين ها در هر كاري هستند و با نوآوري جبهه هاي جديدي در اقتصاد باز مي كنند، كارآفرين هستند.كارآفرين كيست؟كارآفرين كيست و داراي چه ويژگي هايي است؟ دانشمندان و محققان علوم رفتاري، مديريت و اقتصاد تعاريف گوناگوني از «كارآفرين» ارائه مي كنند.به اعتقاد برخي از دانشمندان مانند ريچارد كتيلن (cattilon)، كارآفرين كسي است كه خطرپذير است و توانايي برقراري ارتباط بين توليدات و خدمات، توانايي سازماندهي و نظارت بر توليد و معرفي روش هاي جديد، محصولات جديد و يافتن بازارهاي جديد را دارد.اسكامپتر يكي ديگر از دانشمندان مي گويد: «كارآفرين كسي است كه نوآور است و قدرت خلاقيت بالايي دارد و فعاليت هاي جديدي را در قالب شركت هاي كوچك راه اندازي مي كند».كول (cole) هم مي گويد: كارآفرين به شخصي مي گويند كه بهترين و آخرين موقعيت هاي اقتصادي و تجاري را كشف مي كند و روش استفاده از اين فرصت ها را مي داند. اين فرد معمولا داراي استعداد، خلاقيت، ابتكار، سازماندهي و مديريت در سطح بالايي است.« ديويد مك كران» و «اريك فلانيگان» كارآفرينان را افرادي نوآور، با فكري متمركز و به دنبال كسب توفيق و مايل به استفاده از ميانبرها مي دانند كه كمتر مطابق كتاب كار مي كنند و در نظام اقتصادي، شركت هايي نوآور، سودآور و با رشدي سريع را ايجاد مي نمايند.

موانع پيشرفت

مقدمه:

خواف بزرگ در قبل از اسلام و نيز تا قرن هشتم هجري که سند تاريخي در دست است بطور متناوب و يا در بعضي سنوات شامل شهرستان فعلي تربت حيدريه و شهرستان کنوني خواف و قسمتي از نقاط مرزي که فعلا جزء افغانستان است ، بوده و حدود آن را از مشرق به بادغيسات هرات و از جنوب به بيابان متصل به فراه (در افغانستان فعلي) و از شمال به نيشابور و از مغرب به گناباد در قهستان نوشته اند .  در وصف مردم خواف نوشته اند که در عهد پادشاهان غزنوي ،سلجوقيان و خوارزمشاهيان و تيموريان بزرگاني از خواف به امور سياست و قضاوت و امور مهم دولتي منصوب شده بودند به طوري که آثار باستاني به جا مانده از زمانهاي گذشته نشان از تأثير سياستمداران خوافي بر پادشاهان بوده است تا اين بناها را ايجاد مي کردند . خواف فعلي که با افغانستان و شهرهاي تايباد و رشتخوار و قاين هم مرز است حدود يک دهم خواف قديم است( جمعيت فعلي شهرستان خواف يكصد هزار نفر مي باشد). از لحاظ آب و هوايي ،طبيعتي گرم و بدون باران دارد به طوري که بارندگي آن به طور متوسط از 120 ميلي متر تجاوز نمي کند . همچنين بادهايي که به باد راست تابستاني يا همان 120 روزه سيستان مشهور است در خواف نيز مي وزد . (ابراهيم زنگنه ،1370 ) در اين مقاله سعي مي شود عوامل و موانع توسعه در شهرستان خواف در پرتوي نظريات توسعه که متناسب با شهرستان باشد بيان شود . توسعه جرياني چند بعدي است که در خود تجديد سازمان و سمت گيري متفاوت کل نظام اقتصادي – اجتماعي را به همراه دارد . توسعه علاوه بر بهبود در ميزان توليد و درآمد ،شامل دگرگوني در ساختهاي نهادي ،اجتماعي و همچنين ايستارها و وجهه نظرهاي عمومي مردم است . توسعه در بسياري از موارد حتي عادات و رسوم و عقايد مردم را نيز در بر مي گيرد . (ازکيا، 1370 ، ص 18 ) و هدفهاي اساسي زير را پيگيري مي کند . 1- دسترسي بيشتر مردم به امکانات تداوم بخش زندگي چون خوراک ، مسکن و بهداشت 2-  بالا رفتن سطح زندگي با افزايش درآمد ، ايجاد زمينه اشتغال ، آموزش بهتر 3- گسترش دامنه انتخاب هاي اقتصادي و اجتماعي افراد و ملت ها با رهانيدن آنها از قيد بردگي و وابستگي (کلانتري -1384)

موانع توسعه:

يکي از نظريه پردازان توسعه به نام راجرز عناصر فرهنگي را که به عنوان مانع توسعه عمل مي کند بيان مي کند که به بعضي از آنها اشاره مي شود يکي از اين عوامل عدم اعتماد متقابل در روابط شخصي است بدگماني و بدبيني و حسد به علت کمبود منابع و مزاياي کمياب ( ثروت – زمين و...) در افرادمانع همکاري و تعاون آنها با همديگر مي شود اين عامل شايد در شهرستان خواف مشاهده مي شود عدم اعتماد متقابل به معني اين نيست که مردم در هيچ زمينه اي با هم تعاون و همکاري نکنند. مثلا، در امور خيرات ، کمک به فقرا ، ساختن مسجد از کمک کردن دريغ ندارند. يعني مردم در اموري کمک مي کنند که براي طرف مقابل سود و سرمايه اي آنچناني نداشته باشد که پيشرفت آنان را فراهم آورد، عدم اعتماد متقابل و عدم تعاون در اموري است که زمينه ساز رقابت و پيشرفت مادي آنان باشد. يعني خيلي کم افرادي در شهر بودند که سرمايه هاي اندک خود را روي هم بگذارند و در تأسيس يک کارگاه کوچک با هم همکاري کنند دومين عامل تقدير گرايي است يعني اين اعتقاد که همه چيز از قبل تعيين شده است . سرنوشت انسان رقم خورده است و تلاش انسان نمي تواند تقدير و سرنوشت را عوض کند.

اگر چه تقدير گرايي براي آرامش رواني در بعضي امور خوب است اما اگر مانع تلاش و فعاليت شود و انسان خود را ناتوان از مداخله در امور ببيند چيزي بد خواهد بود مثلاً براي افزايش بهره برداري ميزان توليدات تا سالها از سموم دفع آفات استفاده نمي کردند. مي گفتند: «رزق و روزي ما از قبل مشخص شده است.

نمي توانيم به زور چيزي به خودمان بدهيم.

اين چند روز دنيا ارزش ندارد که اين همه زحمت بکشيم. براي کي اين همه زحمت بکشيم.»

اين جملاتي است که هر يک به نوبه خود عدم کار و تلاش را تشويق مي کند . سومين عامل عدم توانايي چشم پوشي از منافع آني به خاطر منافع آتي: به اين معني که نيازهاي فوري خود را نتوانيم به منظور کسب نفع بيشتر در آينده به تأخير بيندازيم برخي از مردم شهر ما هنگام بدست آوردن سرمايه اي از محصولات خود مثل زعفران – گندم يا محصولات ديگر مبالغي زياد از آن را صرف هزينه هاي جاري خود مي کند اگر بتوانند اين سرمايه ها را پس انداز کنند و اين پس اندازها را به صورت جمعي در يک فعاليت توليدي به کار گيرند زمينه رشد اقتصادي که خود يکي از ابعاد توسعه است را فراهم مي کنند.

چهارمين عامل پايين بودن سطح آرزوها مي باشد از نظر راجرز در آرزوها در جامعه دهقاني و روستايي بسيار پايين است انها فاقد انگيزه قوي بوده و هيچ گونه جاه طلبي براي پيشرفت فردي ندارند به آنچه که دارند راضي مي باشند. به طوري که انگيزه پيشرفت که يک ارزش اجتماعي است و عبارت است از ميل دستيابي فرد به برتري و کمال فردي در جامعه روستايي پايين است چنانچه در شهر ما نيز مردم انگيزه اي براي پيشرفت نداشته باشند يا پيشرفت فردي را مترادف با غرور بدانند عوامل انساني که خود يکي از وجوه توسعه مي باشد رشد نمي کند بطوري كه در بسياري از روستاهاي شهرستان سطح سواد پايين است و مردم در دهه هاي گذشته علاقه اي به ادامه تحصيل نداشتند حتي در زمينه کشاورزي و دامداري علاقه مند به توسعه نبودند و از روشهاي آبياري تحت فشار ، بذرهاي اصلاح شده تا سالها استفاده نمي کردند. در دامداري هاي خود از نژادهاي مختلط يا پر بازده به کار نمي گرفتند.(ازکيا-1370 ،65-56) از ديگر موانع توسعه پنهان کردن سرمايه است بدين معني که براي گسترش صنايع يا کارخانجات به سرمايه عظيم نيازمند است اما بعضي از سرمايه داران براي اين که از زخم زبان ديگر مردم يا اقوام خود در امان باشد سرمايه خود را از شهرستان خارج است و به سرمايه گذاري ( خصوصاً زمين) در شهرهاي ديگر مي پرداختند.

ممکن است از اين سرمايه فراوان ديگران زبان به طعنه بگشايند و مثلاً بگويند فلاني قاچاق فروش است يا فلاني رباخوار است.

پس اين عامل سرمايه ها را فراري مي دهد. سرمايه و پس انداز براي به کار انداختن کارخانجات لازم و ضروري است امروزه هم که دولت با دادن وام سعي دارد سرمايه لازم را براي مردم منطقه فراهم آورد بسياري از مردم از گرفتن وام هاي بانکي به دليل سود بالاي آن خودداري مي کنند. چرا که طبق عقايد مذهبي خود گرفتن وام با سود را خلاف شرع مقدس اسلام مي دانند و از استفاده آن نه تنها خود امتناع مي ورزند بلکه ديگران را نيز از گرفتن ان برحذر مي دارند.

قناعت از ديگر ويژگي هاي مردم شهر ماست که مانع توجه آنان به سرمايه گذاري براي کسب درآمدهاي بيشتر مي کند به طوريکه در ضرب المثل هايي که مردم استفاده مي کنند به وضوح مشاهده مي شود مثل « هر آن کس که دندان دهد نان دهد.» مي خواهيم اين سرمايه را با خودمان به کجا ببريم. ديگران که سرمايه دار شدن چه کاري انجام دادن و به کجا رسيدن که ما مي خواهيم برسيم.

از ديگر موانع توسعه کمبود امنيت يا نبود آن به دليل همسايگي با کشور افغانستان است شهرستان خواف بيشترين مرز خود را با افغانستان دارد اين امر هم انگيزه دولتهاي ايران را براي سرمايه گذاري در شهرستان گرفته است به طوري که سالهاي متمادي در معدن سنگ آهن سنگان سرمايه گذاري نمي شد و فقط به استخراج اندک از آن بسنده مي شد ترس از حمله احتمالي افغانستان سبب شده بود که بسياري از کارخانجات مرتبط به سنگ معدن آهن را در شهرستان هاي ديگر احداث کنند که حتي از لحاظ مسافت خيلي از هم دور و هزينه بر است . هر چند که مشکل سرمايه گذاري در سالهاي جاري کمي برطرف شده است « امنيت يک کالاي عمومي و زير بنايي است که مردم و بخش خصوصي تأمين آن را از دولت مي طلبند بايد توجه داشت که اختلال در عرصه امنيت بروز نا امني ، مانند اختلال همزمان کليه کالاهاي زيربنايي عمل مي کند: بنابراين ، وجود کالاي عمومي امنيت عنصر اساسي ادامه فعاليت و توسعه بخش هاي دولتي و خصوصي اقتصاد است در شرايط ناامني( نبود امنيت) دولت در ايجاد کالاي عمومي امنيت ناتوان هستند و چشم انداز هر فعاليت اقتصادي تقريباً هيچ سودي را احتمال نمي دهد. اين ناامني باعث خروج سرمايه و نيروي انساني ماهر مي شود. (ميرمحمدي-1384 ص 112- 110)

در شهرستان خواف همانطور که دولت تمايلي براي سرمايه گذاري در سالهاي قبل به دليل هم مرزي با افغانستان نداشت در مردم هم همين عدم تمايل مشاهده مي شود چرا که در سالها بعضي افغانها با آدم ربايي و قاچاق مواد مخدر جو ترس و وحشت را در مردم بوجود آورده بودند  به طوري که بعضي سالها مردم سر شب از خانه بيرون نمي آمدند اين امر  امنيت رواني مردم را هم از بين برده بودند و فقط فکر مردم را به تأمين ادامه امنيت معطوف کرده بود و از توجه به تحقق نياز خود شکوفايي منصرف شده بودند. همچنين علاوه بر اينها مردم خود نيز توانايي ريسک و اقدام به کارهاي بزرگ را در خود نمي ديدند و در عرصه اقتصاد که نياز به سرمايه زياد داشت ريسک نمي کردند که يکي از علت هاي آن نبود همين فضاي امنيت است . پس سرمايه خود را به فضاي امن مي بردند. يکي ديگر از موانع توسعه که راجرز به آن اشاره مي کند وابستگي و دشمني نسبت به دولت است. راجرز مي گويد که رابطه مردم با مأموران دولتي بر اساس حفظ فاصله ، دوري کردن و عدم اعتماد است و مردم غالباً دولت را عليه خود مي دانند که ممکن است در موقع ضروري سرمايه هاي آنان را به يغما برد. در ايران نيز معمولاً تصورات مردم که ميراث دوران استعمار بيگانگان است دولت را دشمن خود مي داند اين تصورات که شايد بيشتر نادرست باشد بارها به ضرر آنها بوده است. مثلاً فرض کنيد مردم خواف اين گونه تصور کنند که جوي مذهب آنها تسنن است دولت به آنها کمک نخواهد کرد و مانع توسعه آنها خواهد شد همين تصور براي عدم رشد آنها کافي است چرا که اين امر را از تلاش باز مي دارد و عقب افتادگي خود را به گردن دولت مي اندازند مثلاً مي گويند کارخانه در شهر ما نمي زنند چون داراي اين مذهب هستيم حال آنکه در اکثر کشورها و از جمله کشور ما گرفتن مجوز براي فعاليت هاي صنعتي در صورت وجود شرايط طبيعي بستگي به چانه زني مردم و تقاضاي هاي مکرر آنها از دولت دارد وجود اين تصور منفي آنها را از چانه زني باز مي دارد و هر گونه عدم موفقيت خود را به اين عامل مرتبط مي کنند هر چند که اين تصور باطل و غلط است اما ممکن است در بين مردم وجود داشته باشد از طرفي از نظر راجرز مردم روستايي به دولت وابستگي افراطي نشان مي دهند به اين معني که مردم فکر مي کنند اصلاح و بهبود منطقه آنها بايد توسط دولت انجام شود. و مردم هم براي انجام امور عامه به نظرات دولت وابسته اند اين تصور شايد در کشور و منطقه ما هم باشد که خود از موانع توسعه مي باشد. در کنار اين عوامل بادهاي گرم و سوزان تابستاني و آب و هواي گرم و خشک و کمبود آب در خواف خود مزيد بر علت شده و زمينه هاي مناسب طبيعي براي توسعه را گرفته است.

 امکانات و عوامل توسعه يافتگي:

در کنار عواملي که به عنوان موانع توسعه ياد شده در شهرستان خواف عوامل فرهنگي بالنده وجود دارد که زمينه ساز توسعه مي باشند که در صورت استفاده بهينه از آنها توسعه يافتگي دور از انتظار نخواهد بود 1- احترام مردم به روحانيون و اطاعت از آنها : حال اگر علما و روحانيون با گسترش ارزشهاي اسلامي که بر کار و تلاش تأکيد مي کند مردم را تشويق به کارهاي جمعي و تعاوني کنند مردم در اين زمينه به خوبي استقبال خواهند کرد آنچه که براي توسعه مهم است گسترش ارزشهايي است که به صرفه جويي ، قناعت ، تلاش زياد و مسئوليت پذيري اهميت مي دهد اين ارزشها را بايد در بين مردم انتشار داد در اين زمينه پذيرش ذهني مردم و عمل به گفته هاي علما زياد است. 2- وجود جوانان مستعد که علاوه بر وجود استعداد براي تحصيل داراي اخلاق لازم براي کار مي باشند جوانان اين استعداد را دارند که زير کار شانه خالي نکنند.3- مي توان همسايگي با افغانستان را يک امکان و فرصت مهم دانست به خصوص که راه آهن ايران افغانستان از مسير خواف مي گذرد جوانان مي توانند با همکاري همديگر و دولت کارگاه ها و کارخانه هايي را متناسب با نيازمنديهاي آن کشور ايجاد کنند. که اين امر نياز سنجي مناطق همجوار با منطقه ما را مي طلبد.

در پايان اميدواريم همت والاي مردم و مسئولين همپاي همديگر شوند تا زمينه رشد و شکوفايي اين شهر فراهم شود.

منابع:

1-   ازکيا ، مصطفي ، مقدمه اي بر جامعه شناسي توسعه روستايي ، 1370 ، انتشارات اطلاعات.

2-               زنگنه ، ابراهيم ، تاريخ رجال شرق خراسان ، جلد اول ، 1370.

3-   کلانتري ، صمد و گنجي ، محمد ، شاخص هاي توسعه اجتماعي و اقتصادي ايران ، مجله اطلاعات سياسي ، اقتصادي ، شماره 212-211 فروردين و ارديبهشت 1384.

4-   ميرمحمدي ، سيد محمد ، توسعه و امنيت ، مجله فرهنگ و انديشه ، شماره 14 و 15 تابستان و پاييز 1384 .

آقاي دکتراحمدي نژاد اظهار داشت: تعالي همه جانبه كشور يعني پيشرفت همه جانبه كشور، يعني پيشرفت علمي، صنعتي، فناوري، كشاورزي، اقتصادي ، فرهنگي و اخلاقي.
وي گفت: ملت ما شايسته نشستن بر قله‌هاي جهاني است . ملت ما شايستگي آن را دارد كه درهمه زمينه‌ها در مقابل و پيشاپيش همه ملت‌ها قرار گيرد.
رييس جمهوري‌اضافه كرد: ملت ما شايسته فتح قله‌هاي بلند است. امروز بايد براي تعالي همه جانبه كشور دست به دست هم بدهيم.
احمدي نژاد افزود: سوال اين است "عواملي كه ما را در مسير پيشرفت همه جانبه قرار مي‌دهد، چيست ؟"
وي سپس توضيح داد: همبستگي و وحدت ، كار علمي و علم آموزي ، ايمان به خدا، دلسوزي براي يكديگر ، عشق به هموطن ، عشق به خدا،عشق به ايران عزيز، كار ،تلاش و مجاهدت پيگير، خلاقيت و نگاه به قله‌هاي بلند و آرمانهاي الهي همه اينها عواملي هستند كه ما را به قله پيشرفت همه جانبه هدايت و ما را در اين مسير ياري مي‌كنند.
رييس جمهوري همچنين پرسيد: " عوامل پيشرفت ، راه‌هاي پيشرفت و موانع پيشرفت چيست و چه چيزهايي مانع پيشرفت ماست؟
 جناب آقاي احمدي نژاد سپس افزود :تفرقه ، سستي ، آسيب پذيري فرهنگي ، عدم شناخت دشمنان و توطئه‌هاي آنها ، عدم دفاع جانانه در مقابل هجوم دشمنان، از دست دادن خودباوري ، شجاعت ، ابتكار و خلاقيت و از دست دادن فرصت‌ها از موانع پيشرفت است.
رييس جمهوري اضافه كرد:سوال ديگر اين است كه موانع پيشرفت كدامند و چه كنيم‌تا موانع را از پيش رو برداريم و با سرعت به سمت قله‌ها حركت كنيم؟

تعريف رشد و توسعه :

مقصود از « رشد » صرف افزايش توليد مي باشد و بنابراين يك مفهوم كمي است ، اگر در دوره اي معين توليد در جامعه اي نسبت به دوره قبل افزايش يابد  مي گوييم رشد صورت گرفته است اين افزايش مي تواند ناشي از افزايش سطح زير كشت ، تاسيس كارخانجات جديد ، گسترش و وسعت بخشيدن به مراكز توليد فعلي و ... باشد .

اما مفهوم توسعه « دلالت بر ظهور پديده ديگري در كنار افزايش توليد دارد و آن را مي توان يك مفهوم كيفي دانست هر گاه جامعه اي با بكارگيري روشهاي بهتر و تكنولوژي مناسبتر ظرفيت توليدي خويش را افزايش داده و بدين ترتيب از امكانات و منابع خويش به طريق بهتري استفاده نمايد مي گوييم در مسير توسعه و پيشرفت گام بر مي دارد .» 

مشاهده مي گردد كه مفهوم توسعه دلالت بر رشد نيز دارد، يعني استفاده بهتر از منابع و امكانات لزوما افزايش توليد را به دنبال دارد ولي هر افزايش  توليدي را  نمي توان توسعه دانست اگر توجه خويشرا به مثال سطح  زير كشت معطوف مي نماييم . مي توان افزايش توليد ناشي  از افزايش سطح زير كشت را رشد و  افزايش توليد ناشي  از بهبود از بهبود روشها ، بكارگيري بذر اصلاح شده و سموم دفع آفات نباتي و تكنولوژي برتر را مثالي براي توسعه قلمدار نمود .

نكته ديگري كه بايد بدان توجه نمود اين است كه رشد را مي توان  در قلمرو دو دوره متوالي اندازه گرفت مثلا مي گوييم در سال 1374 نسبت به سال قبل 5 درصد رشد داشته است اما توسعه را نمي توان در يك فاصله زماني كوتاه دوساله بررسي نمود، توسعه فرآنيدي  است كه در طول فاصله زماني طولاني تري اتفاق مي افتد و در واقع اثر آن در چنين دوره هاي كوتاهي چندان مشهور نيست .

با توجه به تعريف فوق و تعاريف ديگري كه شده ، هر يك از دانشمندان علوم اقتصادي و اجتماعي به گونه اي و از زاويه اي به بحث و تفسير ان و فرق اين دو و شاخص هاي مربوط به  آن و عوامل توسعه يافتگي و توسعه نيافتگي و توسعه روستايي ، كشاورزي ، صنعتي و يا غيره پرداخته اند .

آنچه از نظر ما مهم است بار مكتبي و معنوي و اخلاقي و انساني اين كلمات و ابعاده وسيع و ظريف و كيفي و ارزشي آن است .

توسعه در راستاي رشد معنوي و الهي و تقرب انسانها و جامعه اي الي الله و كليه عواملي كه به افزايش حجم معنوي و اخلاقي و تربيتي و حيات طيبه انساني كمك مي كند و يا آنها را در اين رابطه تغذيه و تقويت مي نمايد و يا  موانع و آفتها را مي زدايد و در سايه اين روح معنوي و الهي حاكم بر اشخاص و ملت و جامعه روابط انساني و الهي را در جامعه برقرار مي نمايد و موجب حسن روابط اقتصادي ، سياسي ، اجتماعي  وفرهنگي  در جامعه مي گردد و ريشه هاي بدخواهي ، نخوت ، غرور ، خودكامگي  ، فريب ، زور ، تقلب ، ظلم و استثمار را  مي خشكاند و زيمنه  تبديل فضاهاي مادي و چپاول  و حرص و طمع و تبيعيض و اجحاف را به فضاي تعاون ، تعادل ، محبت ، اخوت و  سرنوشت ملتهاي ديگر و نسلها و عصرهاي  ديگر تبديل مي نمايد .

فرد ، ملت ،  حكومت و دلوت ، همه و همه با يك عينك الهي و نشات گرفته از روح ايمان و تقوي به مسائل مي نگرند و همه خود را در سعادت و حيات جامعه شريك مي دانند و احساس مسئوليت مي كنند و در حقيقت توسعه وسعت قلب و جان و دل و روح ايمان و استقلال و آزادگي و عدالت خوهي و عزت و شرف و  ... است كه در كالبد و قالب جامعه ريخته مي شود و روابط جامعه را بر آن اساس تنظيم مي كند و انند موتور ، جامعه را به حركت در مي آورد و به همه قدرت و نشاظ و حس و حركت مي دهد و در همه روح وجدان و احساس مسئوليت و تكليف مي دمد و در اين راستا حيات جديد و شاخص هاي جديد مطرح مي شود كه قابل اندازه گيري كمي و با دستگاههاي مادي و فيزيكي و  سنجش  با عوامل ظاهري نيست بلكه عوامل معنوي و مادي و بركات آسمان و زمين و عشق  وپرستش  و شور و ايمان و احساس و عدالت و تقوي و محبت همه دست به دست هم مي دهد و سرنوشت يك جامعه را با شكوه و عظمت ايمان و اسلام رقم مي زند و معيارهاي جديدي را براي سنجش و ارزيابي و ارتباط در جهان مطرح مي كند و الگويي مي سازد كه با الگوهاي شرقي و غربي مقايسه و ارزيابي نخواهد بود ، بلكه از توسعه است كه بشريت قرن بيستم و پيشرفته و دنياي صنعت و تكنولوژي انبوه غرب ، از فقدان آن رنج مي برد و آرامش روحي و  معنويت و  اخلاق و روابط انساني و انس با خدا و حق ندارد  .

لذا تعاريف ديگر براي توسعه هر يك از بعد و زاويه  خاص انجام گرفته و توسعه را با توجه به جهان بيني و ايدئولوژي و نظام ارزشي حاكم و وابستگي مكتبي يا سياسي خود ترجمه و تفسير  كرده اند ، ولي مفهوم عميق و اصيل و جامع و شامل آن ، به صورتي  است كه بيان شده و همه مفاهيم ديگر توسعه را در برگرفته يا بر اين اساس قابل اصلاح و تكميل است و الا مفاهيمي كه در نظام سرمايه داري و سوسياليستي و با توجه به مباني و اصول و اهداف و رازشهاي حاكم بر اين نظام ها مطرح مي شود از ديدگاه ما و نظام ارزشي اسلام و عمق مفاهيم و تعاليم عاليه آن و تعالي انسان و هويت و شخصيت و انسانيت انسان و عدالت و توحيد سازگار نيست .

به اعتقاد بسياري از صاحبنظران اقتصادي و اجتماعي  ، توسعه را بايد به عنوان يك حمله حساب شده به بدترين شكلهاي فقر دانست ، اهداف توسعه  بايد به صورت كاهش تدريجي فقر و تلاش براي از بين بردن بيماري ، بيسوادي ، بيكاري و نابرابريهاي اجتماعي طراحي و تعقيب شود .

جامعه مورد نظر قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ، جامعه اي است كه در آن بر پايه اصول اسلام كرامت و آزادي انسان  حفظ گرديده و شرايط رشد او در حركت بسوي اهداف الهي فراهم آمده باشد در چنين جامعه اي اقتصاد وسيله است و بديهي است كه از وسيله انتظاري جز كارايي بهتر در راه وصول به هدف نمي توان داشت  ، بنابراين در به وجود آوردن و تحكيم بنيادهاي اقتصادي آنچه به عنوان اصل بايد مورد توجه قرار گيرد ، رفع نيازهاي انسان در جريان رشد و تكامل او  مي باشد . البته اين نيازها مشتمل بر دو گروه نيازهاي فردي (خوراك ، پوشاك ، مسكن ، بهداشت و درمان ، آموزش و پرورش ، تشكيل خانواده ، داشتن شغل و آزادي انتخاب آن ، فرصت براي خودسازي معنوي ، سياسي ، اجتماعي و شركت فعال در رهبري كشور و افزايش مهارت و ابتكار ) و نيازهاي اجتماعي ( تامين اجتماعي ، امنيت قضايي ، توان دفاعي ،  تكنولوژي پيشرفته ، محيط زيست سالم ) مي باشد .